Filtreli yüz, klinikte talep olunca
Son yıllarda kliniğimde "Instagram filtresi yüzü" tarifini giyen bir talep belirdi: aşırı dolgun dudak, çok yüksek elmacık, dar çene, büyük göz, kusursuz cilt. Bu yüz anatomik olarak mümkün değildir; sadece dijital bir çarpıtmadır. Hastaların bu estetiği klinikte istemesi tıbbi bir fenomeni bile doğurdu: "Snapchat dismorfisi". Bu durumda hasta, aynadaki yüzüyle dijital filtrelerle değiştirilmiş yüzü arasındaki farkı psikolojik sıkıntı olarak taşır.
İyi hekim, bu talebi geldiği gibi karşılamaz. "Size uyuyor" cümlesiyle istenen her şeyi yapmak; kısa vadede ticari bir kazanım, uzun vadede hem hasta hem hekim için pişmanlıktır. Klinikte bu talebe karşı ben genelde nazikçe ama net bir sınır çizerim.
Filtre değil; rehberlik
Hastalarıma bu konuda söylediğim bir cümle vardır: "Filtreli görüntünüzü kıskanmayın; çünkü o görüntü sizin değil." Bu cümle, bu sürecin başlangıcıdır. Sonrasında birlikte gerçekçi bir hedef koyarız: sizin yüzünüzün en dengeli, en dinç, en uyumlu hali. Bu hedef gerçekten ulaşılabilir; filtreden daha tatmin edici olabilir.
Bu rehberlik yaklaşımı tıbbi bir sorumluluktur. Yoksa hasta, her kliniği gezer ve her seferinde biraz daha uzaklaşan bir hedefe yaklaşmaya çalışır. Bu yol, klinik olarak çıkmaz sokaktır. İyi hekim, bu yola çıkmadan hastasını durdurabilen hekimdir.
Klinik not: İnstagram ya da TikTok'un sizi "yetersiz" hissettirmesi bir estetik tanı değildir; psikolojik bir durumdur. Klinik karar bu zeminde verilmemelidir. Önce zemini sağlamlaştırın.
BDD ve psikolojik değerlendirme
Beden Dismorfik Bozukluğu (BDD) — kendi bedeninde olmayan veya çok küçük bir kusuru büyük bir problem olarak algılama — estetik başvurularında ihmal edilmemesi gereken bir tablodur. BDD düşündüren hastalarda estetik işlem; sorunu çözmek yerine pekiştirebilir. Bu hastalar için doğru yol; önce psikolojik destek sonra gerektiğinde estetik planlamadır.
BDD tanısı elbette bir estetik hekimin işi değildir; ama bu konuda farkındalık sahibi olmak ve şüphelenilen hastayı uygun yere yönlendirmek; iyi hekimin sorumluluğudur. Klinikte bu tür hastalar için özellikle dikkatli bir ilk değerlendirme zamanı ayırırım.
- Hastanın çevresinin fark ettiği bir şikayet mi, yoksa sadece hastanın mı?
- Hasta, şikayete ne kadar zaman ayırıyor? (günde saatler mi?)
- Daha önce kaç yerden kaç işlem aldı?
- Motivasyon: kendi için mi, bir başkasına göstermek için mi?
- Gerçekçi hedef belirlemek mümkün mü?