Over sociale media, filters en lichaamsbeeld

Gefilterd gezicht, wanneer er vraag is in de kliniek

De laatste jaren is er in mijn kliniek een vraag ontstaan die de beschrijving van het "Instagram-filtergezicht" draagt: overdreven volle lippen, zeer hoge jukbeenderen, een smalle kaaklijn, grote ogen, een perfecte huid. Dit gezicht is anatomisch niet mogelijk; het is slechts een digitale vervorming. Het feit dat patiënten deze esthetiek in de kliniek willen, heeft zelfs een medisch fenomeen teweeggebracht: "Snapchat-dysmorfie". In dit geval ervaart de patiënt het verschil tussen zijn gezicht in de spiegel en zijn gezicht dat is veranderd met digitale filters als psychologisch leed.

Een goede arts voldoet niet zomaar aan deze vraag. Alles doen wat gewenst is met de zin "Het past bij u"; is op korte termijn een commerciële winst, op lange termijn spijt voor zowel de patiënt als de arts. In de kliniek trek ik meestal een vriendelijke maar duidelijke grens tegen deze vraag.

Geen filter; begeleiding

Ik zeg mijn patiënten hierover altijd: "Wees niet jaloers op uw gefilterde afbeelding; want die afbeelding bent u niet." Deze zin is het begin van dit proces. Daarna stellen we samen een realistisch doel: de meest evenwichtige, meest vitale, meest harmonieuze versie van uw gezicht. Dit doel is echt haalbaar; het kan bevredigender zijn dan een filter.

Deze begeleidingsaanpak is een medische verantwoordelijkheid. Anders bezoekt de patiënt elke kliniek en probeert hij elke keer een doel te bereiken dat steeds verder weg ligt. Deze weg is klinisch gezien een doodlopende straat. Een goede arts is een arts die zijn patiënt kan stoppen voordat hij deze weg inslaat.

BDD en psychologische evaluatie

Body Dysmorphic Disorder (BDD) — het waarnemen van een niet-bestaande of zeer kleine imperfectie in het eigen lichaam als een groot probleem — is een aandoening die niet mag worden verwaarloosd bij esthetische aanvragen. Bij patiënten die aan BDD lijden, kan een esthetische ingreep het probleem versterken in plaats van oplossen. De juiste weg voor deze patiënten is eerst psychologische ondersteuning en daarna, indien nodig, esthetische planning.

De diagnose BDD is uiteraard niet de taak van een esthetisch arts; maar het is de verantwoordelijkheid van een goede arts om zich hiervan bewust te zijn en een verdachte patiënt naar de juiste plek te verwijzen. In de kliniek reserveer ik speciaal tijd voor een zorgvuldige eerste evaluatie voor dit soort patiënten.

• Is het een klacht die de omgeving van de patiënt opmerkt, of alleen de patiënt zelf?
• Hoeveel tijd besteedt de patiënt aan de klacht? (uren per dag?)
• Hoeveel procedures heeft hij eerder op hoeveel plaatsen ondergaan?
• Motivatie: voor zichzelf, of om aan iemand anders te laten zien?
• Is het mogelijk om een realistisch doel te stellen?