UV-spectrum: UVA, UVB, UVC
Ongeveer 95% van het UV-licht dat de aarde bereikt, is UVA, en 5% is UVB. UVC wordt geblokkeerd in de ozonlaag en komt helemaal niet in contact met de huid (voor zover het van de zon komt). UVB heeft een korte golflengte, dringt door in de epidermis en de bovenste dermis; het is verantwoordelijk voor zonnebrand en de meeste huidkankers. UVA heeft een lange golflengte, dringt dieper door en is de belangrijkste verouderingsfactor van de huid. UVA kan door glas, wolken en schaduw heen dringen – daarom is het ook bij bewolkt weer aanwezig.
Mechanisme van fotoveroudering
UV veroudert de huid op drie belangrijke manieren. Ten eerste, directe DNA-schade: UVB-golflengte creëert "thymine dimeren" in het DNA; als deze schade niet kan worden hersteld, sterft de cel of hopen mutaties zich op. Ten tweede, productie van vrije radicalen: UVA produceert reactieve zuurstofsoorten (ROS) in huidcellen; deze moleculen vallen lipiden, eiwitten en DNA aan. Ten derde, activering van matrix metalloproteïnase (MMP): UV stimuleert fibroblasten om collageenafbrekende enzymen af te scheiden; de synthese van nieuw collageen neemt ook af.
Wanneer deze drie mechanismen samenwerken, kan 10 jaar continue UV-blootstelling de huid 10-15 jaar extra verouderen. Klassieke studie: van een identieke tweeling was de ene overmatig blootgesteld aan de zon, de andere niet – het verschil kan een uiterlijk verschil van 20-30 jaar zijn.
Blauw licht (HEV) en digitaal leven
HEV – hoogenergetisch zichtbaar licht – is zichtbaar licht in het blauwe en violette bereik. Het komt van schermen, LED-verlichting en daglicht zelf. Studies van de afgelopen 10 jaar tonen aan dat HEV melanogenese (pigmentatie) triggert, vooral bij donkere huidtypes, en vlekken verhoogt. Een moderne patiënt die de hele dag naar de telefoon kijkt, vooral als er een geschiedenis van melasma (zwangerschapsvlekken) is, wordt geadviseerd over te stappen op een SPF met HEV-bescherming (ijzeroxide of gepigmenteerde minerale SPF's).
Misvattingen over SPF
De zin "er is geen verschil tussen SPF 50 en SPF 30" is een mythe die ik vaak hoor in mijn kliniek. Op het oppervlak is het percentageverschil klein (97% versus 98%), maar dit 1% verschil hoopt zich gedurende uren op en creëert een meetbaar verschil in bescherming. Bovendien brengt geen enkele gebruiker de aanbevolen hoeveelheid (2 mg/cm²) volledig aan; de meesten van ons smeren de helft minder. SPF 50 absorbeert dit tekort in de echte wereld.
UVA-bescherming is net zo belangrijk als de keuze van SPF. Als er PA+++, PA++++ of het Europese "UVA cirkelvormige logo" is, is de UVA-bescherming voldoende. Amerikaanse producten hebben het label "broad spectrum", maar de UVA-PF-waarde wordt niet vermeld – Europese producten zijn in dit opzicht transparanter.
Checklist voor dagelijkse SPF-toepassing
- Laatste stap van de ochtendroutine is SPF – na actieve ingrediënten, vóór make-up
- Ongeveer twee vingers lengte (ongeveer 1 ml voor het gezicht) moet worden aangebracht
- Vergeet de oorranden, de voorkant van de nek en de rug van de handen niet
- Opnieuw aanbrengen in de middag – na 4-5 uur met poeder/spray SPF
- Als de schermtijd lang is, moet de voorkeur worden gegeven aan SPF met ijzeroxide
- SPF moet 's avonds absoluut worden gereinigd – erop slapen verstoort het microbioom
Volgend hoofdstuk
Oxidatieve Stress: Vrije Radicalen en Antioxidante Verdediging