Një udhëtim i shkurtër nga shekulli i 19-të e deri më sot
Efekti paralizues i toksinës botulinum mbi muskujt u përshkrua për herë të parë në vitet 1820 nga mjeku gjerman Justinus Kerner, në rastet e helmimit nga sallami i ruajtur keq. Kerner ishte personi i parë që tha se ky helm, i cili "ndërpret forcën muskulore", mund të përdoret për qëllime mjekësore. Pasi kaluan rreth 150 vjet, në vitet 1970, okulisti Alan Scott përcaktoi dozën e sigurt për trajtimin e strabizmit (syrit të shtrembër). Në vitin 1989, FDA e miratoi këtë përdorim — toksina botulinum A ishte tashmë një ilaç i miratuar.
Pika kthyese në anën kozmetike janë vitet 1990. Oftalmologu kanadez Jean Carruthers dhe dermatologu Alastair Carruthers vëzhguan se vijat midis vetullave të pacientëve me strabizëm zbuteshin dhe ky vëzhgim u shndërrua në studime klinike. Miratimi i FDA-së për përdorim kozmetik për vijat e glabelës (midis vetullave) erdhi në vitin 2002. Pas asaj date, u shtuan miratimet edhe për rrudhat e këmbëve të korbit (2013) dhe vijat e ballit (2017).
Çdo përdorim i ri kërkon miratim të veçantë
Fakti që një ilaç është i miratuar për një indikacion, nuk do të thotë se aplikimi i tij në çdo zonë është automatikisht i miratuar. Në Turqi dhe në botë, ka disa zona "off-label" (jashtë etiketës) që aplikohen për qëllime estetike: si maseter, platysma, bunny lines, gummy smile. Këto zona aplikohen prej vitesh me siguri dhe mbështeten nga publikime të gjera klinike — megjithatë, proceset zyrtare të miratimit janë ende në vazhdim. Përdorimi off-label bëhet me prova klinike dhe autoritetin e mjekut; nuk është "i ndaluar", por "ende nuk ka hyrë në etiketën zyrtare".
Dallimi praktik që pacienti duhet të dijë është ky: në një aplikim në zonë të miratuar (për shembull glabela), doza, shpeshtësia dhe profili i pacientit janë të shkruara në detaje në dokumentet e licencës së ilaçit. Në zonat off-label, mjeku llogarit dozën me të dhënat nga zona të ngjashme dhe përvojën personale. Për këtë arsye, në zonat off-label, përvoja e mjekut është më përcaktuese.
Produkte të licencuara në Turqi
Produktet e toksinës botulinum A të licencuara nga Institucioni i Barnave dhe Pajisjeve Mjekësore të Turqisë (TİTCK): Botox (Allergan/AbbVie), Dysport (Ipsen), Xeomin (Merz), Neurobloc (lloji B — indikacion i ndryshëm). Përkufizimi i njësisë së dozës (Unit) për secilin prej këtyre produkteve është i ndryshëm; "një njësi Botox nuk është e barabartë me një njësi Dysport." Për këtë arsye, dozat duhet të diskutohen bazuar në produkt.
Duhet të qëndrohet larg produkteve të palicencuara, me burim të pasigurt ose që ofrohen si "të importuara me çmim të volitshëm". Paketimi duhet të ketë etiketë në gjuhën turke, kodin QR të UTS-së dhe numrin serial; mjeku duhet të jetë në gjendje t'ia tregojë flakonin pacientit përpara aplikimit. Kjo nuk është çështje çmimi, por sigurie.
Kujdes:Një pjesë e videove të "partive të botoksit në shtëpi" që shihen në rrjetet sociale nuk janë për qëllime kozmetike, por tregtim i produkteve kontrabandë. Produktet e aplikuara në doza të pakalibruara dhe në mjedise jo sterile janë sa të paefektshme, aq edhe të rrezikshme. Botoksi është një aplikim mjekësor; në momentin që del jashtë klinikës, nuk është ilaç, por rrezik.
Kapitulli i mëparshëm
Anatomia e Muskujve të Fytyrës: Cili Muskel, Cili Mimikë?Kapitulli tjetër
Për kë është i përshtatshëm, për kë nuk është i përshtatshëm?