Çfarë nuk është në të vërtetë botoksi?
Një pjesë e madhe e pacientëve që vijnë në klinikën time e kanë dëgjuar fjalinë "botoksi e ngrin fytyrën". Kjo fjali është biologjikisht e gabuar. Botoksi nuk e "ngrin" apo nuk e vret një muskul; ai bllokon përkohësisht sinjalin elektro-kimik që shkon drejt muskulit. Qelizat muskulore janë të gjalla, vazhdojnë të ushqehen; ato thjesht nuk mund ta marrin urdhrin për t'u kontraktuar. Kur urdhri ndërpritet, muskuli pushon, mimika që prodhon kontraktimin zvogëlohet dhe linjat e lëkurës që lidhen me të zbuten.
Pra, fjalia e saktë është kjo: "Botoksi ia merr lapsin nga dora atij që vizaton një vijë të prodhuar nga mimika për disa muaj." Kur lapsi vihet sërish në dorë, pacienti mund ta bëjë sërish mimikën e tij — por këtë herë në mënyrë më të pakët dhe më të balancuar.
Çfarë ndodh në nyjen muskul-nervore?
Çdo kontraktim muskulor fillon me një sinjal. Urdhri që vjen nga truri përcillet te muskuli me lëshimin e një molekule sinjalizuese të quajtur acetilkolinë në fundin e nervit motorik. Acetilkolina lidhet me receptorët në sipërfaqen e muskulit, mekanizmat e kalciumit aktivizohen dhe fibra muskulore shkurtohet. Toksina botulinum A (botoksi) ndërhyn në një hallkë të vetme të këtij zinxhiri: shkatërron kompleksin proteinik SNARE që mundëson lëshimin e "fshikëzave" të acetilkolinës në fundin e nervit. Sinjali nervor vjen, por acetilkolina nuk mund të lëshohet; muskuli nuk mund ta marrë urdhrin, nuk kontraktohet.
Ky efekt është në nivel nervor — nuk e dëmton vetë muskulin. Me kalimin e kohës, fundi i nervit krijon lidhje të reja, proteinat SNARE rigjenerohen dhe lëshimi i acetilkolinës fillon sërish. Sa kohë qëndron muskuli në heshtje ndryshon sipas madhësisë së dozës, masës së muskulit dhe metabolizmit individual.
Shënim klinik:Efekti që zgjat 3-4 muaj në një muskul të hollë si balli, mund të zgjatet në 5-6 muaj në një muskul të trashë si maseteri. Për këtë arsye, kalendari i përsëritjes për çdo zonë përcaktohet sipas kinetikës së saj; rregullat me një fjali si "botoksi mes vetullave mbaron fiks për 4 muaj" janë mashtruese.
Afati kohor i efektit
Pas aplikimit të parë, zakonisht nuk ndihet asnjë ndryshim brenda 24-48 orëve. Pacientët telefonojnë ditën e 3-të me panikun "nuk pati efekt tek unë"; ndërkohë që kjo është normale. Shkatërrimi i kompleksit SNARE nga toksina kërkon kohë. Zakonisht zbutja e parë vërehet në ditën e 3-5-të, ndërsa efekti vendoset plotësisht në ditën e 10-14-të. Dita e 14-të është pika e referencës për vlerësim; para asaj kohe, pyetja "a është e mjaftueshme?" është një pyetje e parakohshme.
Efekti është i plotë për 2-3 muaj, pastaj zvogëlohet gradualisht. Midis muajit të 4-të dhe të 6-të pritet që mimika të kthehet në gjendjen e mëparshme. Kthimi nuk ndodh papritur — fibrat muskulore që zgjohen aktivizohen gradualisht. Ky kthim gradual është një proces natyral dhe ndjesia se "u kthye menjëherë" është zakonisht një iluzion.
A ulet doza në aplikimet e përsëritura?
Po, në një seri të planifikuar saktë, doza zakonisht ulet. Kur muskuli nuk kontraktohet për një kohë të gjatë, ai pushon dhe dobësohet. Për të siguruar të njëjtin efekt të një muskuli të dobësuar, mjafton më pak toksinë. Në klinikë has shpesh mitin se "botoksi vazhdon duke u rritur gjatë gjithë jetës"; e vërteta është e kundërta. Një plan i menaxhuar mirë siguron të njëjtin rezultat me më pak ndërhyrje me kalimin e kohës.
Megjithatë, kushti për këtë ulje është që aplikimi të bëhet në intervale të caktuara. Nëse e zgjasni shumë kohën dhe muskuli kthehet në forcën e tij të plotë, ulja e dozës anulohet. Ritmi që unë preferoj është; 3 seanca në vitin e parë (me intervale prej rreth 4 muajsh), dhe më pas kalimi në intervale prej 5-6 muajsh.
Kapitulli i mëparshëm
Ky kapitull është pika fillestare e librit.
Kapitulli tjetër
Anatomia e Muskujve të Fytyrës: Cili Muskel, Cili Mimikë?