Τι είναι ο βρουξισμός;
Ο βρουξισμός είναι η συμπεριφορά του σφιξίματος (clenching) ή του τριξίματος (grinding) των δοντιών. Διαχωρίζεται σε βρουξισμό ύπνου (νυχτερινό) και βρουξισμό εγρήγορσης (ημερήσιο). Στον βρουξισμό ύπνου, ο ασθενής συνήθως δεν έχει επίγνωση της κατάστασης· η διάγνωση γίνεται επειδή το άτομο που κοιμάται δίπλα του ακούει τον ήχο ή επειδή ο οδοντίατρος παρατηρεί φθορά στα δόντια.
Τα αίτια είναι πολυπαραγοντικά: στρες, άγχος, υπνική άπνοια, δυσαρμονία στη σύγκλειση των δοντιών (μαλοκλεισία), ορισμένα φάρμακα (ομάδα SSRI), γενετική προδιάθεση. Δεν μπορεί να περιοριστεί σε μία μόνο αιτία. Γι' αυτό και η θεραπεία είναι πολυεπίπεδη: νάρθηκας νυκτός, διαχείριση του στρες, πρόγραμμα ύπνου και, εάν χρειαστεί, μπότοξ μασητήρων.
Σχέση με την Κροταφογναθική Διάρθρωση (TMJ)
Η κροταφογναθική διάρθρωση (TMJ) είναι η άρθρωση που συνδέει την κάτω γνάθο με το κρανίο. Η υπερβολική δραστηριότητα των μασητήρων μυών δημιουργεί αυξημένη πίεση σε αυτή την άρθρωση και οδηγεί στα εξής συμπτώματα: ήχος κλικ/τριγμός κατά την κίνηση της γνάθου, πόνος στο άνοιγμα/κλείσιμο του στόματος, ευαισθησία στην περιοχή μπροστά από το αυτί, πρωινό πιάσιμο της γνάθου, πονοκέφαλος.
Στα προβλήματα της TMJ, η σειρά της θεραπείας είναι σημαντική: πρώτα συντηρητικά μέσα (οδοντικός νάρθηκας, μαλακή διατροφή, θερμά επιθέματα, διαχείριση στρες, φυσικοθεραπεία), αν δεν υπάρξει ανταπόκριση, μπότοξ μασητήρων, και αν αυτό δεν επαρκεί, διόρθωση της σύγκλεισης των δοντιών ή, σε σπάνιες περιπτώσεις, χειρουργική επέμβαση. Το μπότοξ είναι ένα πολύ ισχυρό εργαλείο σε αυτό το στάδιο, αλλά δεν αποτελεί το πρώτο βήμα.
Σχέδιο θεραπείας
Το μπότοξ μασητήρων εφαρμόζεται με 20-40 μονάδες ανά πλευρά (παρόμοια με την αισθητική προσέγγιση στο Κεφάλαιο 10, αλλά η δόση προσαρμόζεται ανάλογα με την ένδειξη). Το αποτέλεσμα γίνεται εμφανές σε 4-6 εβδομάδες. Οι αλλαγές που αναφέρουν οι ασθενείς: υποχώρηση του πρωινού πόνου στη γνάθο, μείωση του κλικ της TMJ, βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, μείωση της συχνότητας των πονοκεφάλων.
Η θεραπεία επαναλαμβάνεται 2-3 φορές τον χρόνο. Ο νάρθηκας νυκτός χρησιμοποιείται παράλληλα, διότι ο νάρθηκας προστατεύει μηχανικά τα δόντια, ενώ το μπότοξ μειώνει τη δύναμη του μυός. Αυτές οι δύο προσεγγίσεις αλληλοσυμπληρώνονται, δεν αντικαθιστούν η μία την άλλη.
Συμβουλές για τον βρουξισμό
- Περιορίστε την κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης πριν τον ύπνο
- Χρησιμοποιείτε τον νάρθηκα νυκτός κάθε βράδυ — η συνήθεια αποκτάται σε λίγες ημέρες
- Συνειδητή χαλάρωση κατά την έναρξη του ύπνου (τεχνική αναπνοής 4-7-8)
- Όταν περνάτε πολλές ώρες μπροστά από οθόνες, προσέξτε τους μυς της γνάθου σας και χαλαρώστε τους
- Για τη διαχείριση του στρες: ύπνος, άσκηση και θεραπεία, αν χρειαστεί
Προηγούμενο κεφάλαιο
Botox για την Ημικρανία: Κλινική Θεραπεία του Χρόνιου ΠόνουΕπόμενο κεφάλαιο
Παρενέργειες και Διαχείριση: Τι και πώς να παρατηρείτε;