Modeli i tullave dhe llaçit të barrierës
Stratum corneum, pra shtresa më e sipërme e lëkurës, përbëhet nga keratinocitet e vdekura (korneocitet) dhe matrica lipidike midis tyre. Nëse e krahasojmë këtë me një mur; korneocitet janë tullat, ndërsa lipidet (50% ceramide, 25% kolesterol, 15% acide yndyrore të lira) janë llaçi. Kur llaçi dëmtohet, muri gjithashtu humbet funksionin e tij. Kjo matet si rritje e Humbjes Transepidermale të Ujit (TEWL) dhe çon në ankesa të lëkurës si tharje, skuqje dhe ndjeshmëri.
Mikrobioma e lëkurës: ekosistemi që di të mbijetojë
Në lëkurën tuaj jetojnë rreth 1 trilion baktere, kërpudha dhe viruse. Këto mikroorganizma nuk janë të dëmshme; shumica janë të dobishme ose neutrale. Bakteret "e mira" si Staphylococcus epidermidis, duke e mbajtur pH-në e lëkurës acidike (4.5-5.5), parandalojnë ngjitjen e patogjenëve. Edhe pse Cutibacterium acnes është fajtori klasik i pacientëve me akne, në fakt është një bakter i dobishëm që gjendet edhe në lëkurën e shëndetshme; kur ekuilibri i tij prishet, shkakton probleme.
Sa më e larmishme të jetë mikrobioma, aq më rezistente është lëkura. Përdorimi i tepërt i sapunit, tonikëve me alkool dhe pilingut të shpeshtë ul diversitetin e mikrobiomës — duke e bërë lëkurën "sterile". Lëkura sterile nuk është lëkurë e fortë; përkundrazi, është një lëkurë tepër reaktive.
Bariera në lëkurën e SHËNDETSHME
- TEWL (humbja e ujit) e ulët
- pH acidik midis 4.8-5.5
- Diversitet i lartë i mikrobiomës
- Nivel i ulët i inflamacionit
- Tolerante ndaj produkteve aktive
Bariera në lëkurën e DËMTUAR
- TEWL e lartë — lëkura është "e dehidratuar"
- pH 6+ i zhvendosur drejt alkalines
- Diversitet i reduktuar i mikrobiomës
- Inflamacion kronik i nivelit të ulët
- Shpim, skuqje ndaj produkteve
Gabimet e zakonshme që dëmtojnë barrierën
Vëzhgimi im në kujdesin ditor të lëkurës është ky: pacientët nuk vijnë sepse "nuk kujdesen mjaftueshëm"; ata nuk e kuptojnë se "po bëjnë shumë". Piling dy herë në ditë, tre acide të ndryshme, furçë pastrimi me fërkim të lehtë, tonik me alkool dhe një maskë çeliku e fortë në fundjavë. Kur dëgjoj këtë axhendë, gjej ndjeshmëri, skuqje ose sipërfaqe të hollë të lëkurës me luspa te pacienti.
Trajtimi i barrierës, në mënyrë interesante, bëhet me "më pak". 50-70% e produkteve aktive hiqen për një kohë, shtohen kremra riparues që përmbajnë ceramide dhe kolesterol. Zakonisht brenda 4-6 javësh, bariera rimëkëmbet dhe lëkura i përgjigjet sërish kujdesit të duhur.
Shënim klinik:Në 80% të pacientëve me rozace, trajtimi fillestar është "të ndalosh atë që po bëhet". Jo të shtosh një produkt të ri, por të heqësh ato që dëmtojnë. Ky është mësimi themelor i mjekësisë së barrierës.
Kapitulli i mëparshëm
Kolagjeni, Elastina dhe Arkitektura Dermale: Sistemi Strukturor i LëkurësKapitulli tjetër
Drita UV dhe Foto-plakja: Armiku numër 1 i lëkurës