Nga vjen termi skin longevity?
Termi Longevity do të thotë "jetëgjatësi"; në mjekësi, ai nuk i referohet vetëm të jetuarit gjatë, por konceptit të të jetuarit mirë. Nuk është e njëjta gjë që një person të arrijë moshën 90-vjeçare i sëmurë dhe i varur, me atë që të arrijë të njëjtën moshë me energji, mendim dhe funksionim të plotë. Edhe për sa i përket lëkurës, situata është pikërisht kështu. "Jetëgjatësia e lëkurës" nuk do të thotë që lëkura rrudhet më ngadalë — do të thotë që ajo plaket në mënyrë më të shëndetshme, sëmuret më pak dhe riparohet më mirë.
Si Dr. Gemici, në klinikën time e dalloj qasjen e skin longevity nga qasjet e tjera estetike. "Anti-aging" është një shpallje lufte — kundër kohës. Ndërsa skin longevity është një propozim bashkëpunimi: në vend që ta ndalosh kohën, të ecësh në harmoni me të.
Mosha kalendarike vs. mosha biologjike
Mosha që shkruhet në kartën tuaj të identitetit është mosha kronologjike dhe nuk ndryshon. Por qelizat, indet dhe organet tuaja mund të jenë në një "moshë biologjike" të ndryshme nga kjo moshë kronologjike. Nga dy vëllezër 45-vjeçarë, njëri mund të jetë plakur si 35-vjeçar, ndërsa tjetri si 55-vjeçar. Faktori që krijon këtë ndryshim është programi epigjenetik i qelizave dhe ekuilibri dëmtim-riparim.
"Ora epigjenetike" (Horvath Clock), e zhvilluar nga Dr. Steve Horvath në vitin 2013, mund të llogarisë moshën biologjike të qelizave duke lexuar modelet e metilimit në ADN. Studimet e kryera pas vitit 2019 kanë treguar se kjo moshë epigjenetike mund të kthehet mbrapsht përmes stilit të jetesës dhe ndërhyrjeve mjekësore.
Shënim klinik:Nuk ka një mënyrë praktike sot për të matur moshën biologjike të lëkurës; por ne mund ta vlerësojmë moshën funksionale të lëkurës përmes vëzhgimit dhe matjes: kapaciteti i mbajtjes së ujit, elasticiteti, homogjeniteti i pigmentimit, pamja e poreve dhe shëndeti i mikro-enëve të gjakut krijojnë së bashku një vlerësim të "moshës së lëkurës".
Çfarë e përshpejton plakjen? (Hallmarks of Aging)
Bota shkencore në vitin 2013 përcaktoi 9 mekanizmat bazë të plakjes, ndërsa në vitet në vijim 12. Më kritikët për lëkurën janë: (1) paqëndrueshmëria gjenomike — dëmtimi i ADN-së nga UV dhe radikalet e lira; (2) shkurtimi i telomereve — shkurtimi i majave të kromozomeve me ndarjen qelizore; (3) ndryshimet epigjenetike — zhvendosja e metilimit të ADN-së; (4) humbja e proteostazës — përkeqësimi i cilësisë së proteinave kolagjen-elastinë; (5) mosfunksionimi mitokondrial — ulja e energjisë qelizore; (6) seneshenca qelizore — akumulimi i "qelizave zombi"; (7) shterimi i qelizave staminale — rënia e kapacitetit rigjenerues.
Secili nga këto mekanizma shkakton tjetrin. Kur një pikë prishet, të tjerat gjithashtu hyjnë në proces. Strategjia e skin longevity kërkon një qasje me shumë agjentë që synon këto mekanizma një nga një — një krem ose një procedurë e vetme nuk mjafton.
Pse është e rëndësishme të "fillohet në të 20-at"?
Shumë pacientë fillojnë të mendojnë për kujdesin e lëkurës kur shfaqet rrudha ose njolla e parë e dukshme — kjo zakonisht është mosha 35-40 vjeç. Megjithatë, elementët strukturorë të lëkurës (kolagjeni Tip I, Tip III, elastina, acidi hialuronik) fillojnë të ulen me rreth 1% në vit pas moshës 25-vjeçare. Ky humbje zgjat 10-15 vjet përpara se të bëhet e dukshme. Rrudha e parë në moshën 35-vjeçare nuk është një "fillim", por fytyra e dukshme e një akumulimi të heshtur 10-vjeçar.
Në Protokollin Dr. Gemici, unë rekomandoj një rutinë minimale të kujdesit të lëkurës që nga mosha 25-vjeçare dhe një rutinë të strukturuar që nga mosha 30-vjeçare. Kjo ndërhyrje e hershme mund të zvogëlojë nevojën për lazer ose lifting me fije në moshën 45-vjeçare me 40-60%. Por, le të themi se sapo keni kaluar të 50-at dhe nuk keni filluar kurrë — një përmirësim i dukshëm prej 5-10 vitesh është ende i mundur; unë e vëzhgoj këtë çdo ditë në klinikën time.
“Skin longevity nuk do të thotë ta bësh lëkurën të duket e re, por ta mbash lëkurën funksionale. Kur ruhet funksioni, rinia vjen si një efekt anësor.”
Kapitulli i mëparshëm
Ky kapitull është pika fillestare e librit.
Kapitulli tjetër
Plakja Qelizore: Telomeret, Seneshenca dhe Qelizat Zombi